| Indian Empire British India Cesarstwo Indyjskie (Indie Brytyjskie) |
|||||
|
|||||
|
|||||
| Hymn: God Save The King-Emperor | |||||
 |
|||||
| Państwo | Wielka Brytania | ||||
| Język urzędowy | hindustani, angielski | ||||
| Język używany | wiele języków | ||||
| Stolica | Kalkuta 1858-1912 New Delhi 1912-1947 |
||||
| Ostatnia głowa państwa | cesarz Jerzy VI Windsor | ||||
| Status terytorium | kolonia brytyjska | ||||
| W jego imieniu | Ostatni wicekról Louis Mountbatten |
||||
| Jednostka monetarna | rupia | ||||
| Utworzenie | rozwiązanie Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej i koronacja królowej Wiktorii na cesarzową Indii 1858 |
||||
| Podział | na część hinduską i muzułmańską oraz nadanie im niepodległości jako dominia Indii i Pakistanu 1947 |
||||
| Religia dominująca | hinduizm, islam, buddyzm | ||||
Po przejęciu władzy na Półwyspie Indyjskim bezpośrednio przez parlament brytyjski, rząd brytyjskiego gubernatora-wicekróla zmuszony był do realizacji szerokich reform gospodarczych. Wydano szereg ustaw w zakresie socjalnych warunków pracy, m.in. wprowadzono w zakładach pracy jeden dzień w tygodniu wolny od pracy i zakaz zatrudniania dzieci poniżej dziewięciu lat. W odpowiedzi na liczne rozruchy w miastach i bunty chłopskie, wydane zostały ustawy ograniczające lichwę i możliwość usuwania chłopów z ziemi. Zrezygnowano też z zamiarów chrystianizacji miejscowej ludności.
Przeprowadzone zostały znaczące reformy w oświacie i nauce. Rozbudowano szkolnictwo, utworzono sieć gimnazjów z angielskim językiem nauczania, uniwersytety w Kalkucie, Madrasie i Bombaju. Równocześnie w Indiach rozpoczęły się przemiany struktur gospodarki feudalnej i manufakturowej na nowocześniejsze struktury gospodarki kapitalistycznej. Przystąpiono do budowy linii kolejowych i rozbudowy sieci drogowej na całym subkontynencie.
Miarą nowej polityki było utworzenie w 1885 r. Indyjskiego Kongresu Narodowego, ogólnokrajowej partii, głoszącej pokojowe przejęcie władzy, zaś w 1906 r. Wszechindyjskiej Ligi Muzułmańskiej, o podobnym programie działania. W tym też okresie wprowadzone zostały reformy konstytucyjne, znacznie rozszerzające udział lokalnych elit hinduskich w rządzeniu krajem. Równocześnie w pierwszych latach XX stulecia nastąpiło pełne scalanie wszystkich terytoriów Półwyspu Indyjskiego w jedno Cesarstwo Indyjskie.
Szereg pomniejszych księstw i krajów dobrowolnie oddawało się pod protektorat Brytyjczyków, niektóre z księstw były przez nich przejmowane, gdy lokalny maharadża nie miał naturalnego spadkobiercy, lub w drodze wykupu. W 1911 r. stolicą państwa ustanowiono Delhi, historyczną stolicę Wielkich Mogołów, i przyjęto język angielski jako urzędowy. W 1938 Cesarstwo posiadało 1005 miast, których ludność łącznie przekraczała 10 mln mieszkańców (w tym: 3 miasta >0,5 mln osób i 35 miast w przedziale 0,1÷0,5 mln osób).
Zobacz: